“DIT NOOIT MEER”

Over de tentoonstelling:

“DIT NOOIT MEER”
In april 2026 strijken Joyce Overheul en haar kunst neer bij Galerie O-68 voor de solotentoonstelling “DIT NOOIT MEER”. Woorden die we de laatste tijd steeds vaker horen, maar handelen we daar ook naar?

“DIT NOOIT MEER” laat textielwerken zien van de afgelopen jaren, over onderwerpen als ongelijkheid, machtsmisbruik, vrouwenrechten, feminisme en emancipatie. Opgegroeid in een familie van handwerkers, werkt Overheul al vanaf jonge leeftijd met stof, naald en draad. Met zachte materialen verpakt ze harde onderwerpen in haar werk; onderwerpen waar ze zelf al vanaf jonge leeftijd tegenaan loopt toen ze opgroeide in de Biblebelt.

Ook zal er veel nieuw werk te zien zijn, waaronder een interactief wandkleed over verschillende oorlogen van de afgelopen tijd. In het kleed zelf zijn onderdelen van militair wapentuig verwerkt. Andere nieuwe kunst die er te zien is, zijn meerdere werken over onderwerpen als femicide, de opkomst van radicaal rechts in Nederland en het megalomane gedrag van de Amerikaanse president Trump.

Over de titel
De titel van de tentoonstelling refereert naar de vele uitspraken die gedaan worden na een zoveelste uitbarsting van extreem geweld. Van femicide tot genocide wordt geroepen dat we dit nooit meer moeten willen, toch staan we erbij en kijken we ernaar zonder actie te ondernemen, net zolang tot de geschiedenis zich wederom herhaalt. Van de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, tot de genocide in Palestina, tot huiselijk geweld waar veel vrouwen mee te maken krijgen: voor Overheul is de manier waarop wij daar als mensheid mee omgaan onlosmakelijk verbonden. Als samenleving hebben we de keuze om ons gedrag te veranderen, maar waarom doen we dat eigenlijk maar amper? Daarom staat de titel ook tussen aanhalingstekens, om op sarcastische manier te wijzen naar de hypocrisie van de mens.

Opening
De openingsspeech is verzorgd door Maite van Dijk, directeur van Museum MORE. Scroll naar beneden om de tekst van de speech te lezen.

De tentoonstelling is te bezoeken van 12 april tot en met 10 mei 2026.

Joyce Overheul (1989) is een maatschappelijk geëngageerd beeldend kunstenaar. Met haar werk houdt ze de maatschappij een spiegel voor over ingesleten gedragspatronen, en waarom iedereen daar dan last van heeft. Haar werk heeft inmiddels een groot bereik. Overheul heeft drie museale solotentoonstellingen op haar naam staan: Centraal Museum Utrecht, Museum Weert, Museum De Fundatie. Ook het Fenix ​​Museum bezit een werk van haar: ‘Ter Apel’, 2023.

Meer over deze tentoonstelling:

https://www.gallery-o-68.com/exposities/dit-nooit-meer/

Openingsspeech van Maite van Dijk:

Dit nooit meer

Ja, dan weet je het wel, met zo’n titel. Dat wordt geen lichte kost. Dat moet aanzetten tot denken, of liever tot actie. Tot voorkomen van nog meer leed. Het leed van oorlog. Diep gruwelijk trauma. Maar ook subtieler leed. Van machtsmisbruik, van ongelijkheid, van misogynie. Van slepend leed. Van sluipend leed. Want ja, het is nog overal. Hier én nu. Niet zo vol in het zicht, niet altijd. Vaak achter gesloten deuren.

Waarin mannen vrouwen, of zelfs hun geliefden, uitschelden. Voor hoef of anders. Of hun ego’s met geweld kracht moeten bijzetten. Ja, ook in onze omgeving, ook in onze levens, ook hier. (En nu.)
Soms zeggen we er wat van. Soms komen we in opstand. En soms maken we het expliciet. Zoals Joyce.

Die van de ergste misdaden tegen de mensheid tot de kleinste vernederingen prachtige kunstwerken maakt. Daarom ziet ze zichzelf als realistisch kunstenaar, zoals ze in een interview met mijn collega Sito Rozema voor de tentoonstelling Reality Check afgelopen voorjaar bij Museum MORE stelde.

Ook hier, om ons heen kijkend, zien we allemaal scènes die uit het echte leven zijn gegrepen. Het harde leven in zachte materialen. Rauwe scènes uit het nieuws, zoals het magistrale, monumentale wandkleed WAR waarin vele recente oorlogsfragmenten samenkomen. Uit het dagelijks leven, met haar “schattige” kralenkleedjes met misogyne of juist feministische uitspraken.

En daarmee is haar realisme ook gelijk een vorm van activisme. Het is niet alleen het verbeelden van die geleefde werkelijkheid maar ook het reflecteren daarop. Met humor, met zachtheid, met esthetiek. Joyce verleidt, ze onthult en verhult, ze speelt, ze schiet raak.

Haar activisme heeft een moeilijke ondertoon. Zeker als het om vrouwelijke activisten gaat. Dan zijn ze boos, gefrustreerd, dwarsliggers, rebels, je bent ergens tegen. Terwijl heel veel activisme voortkomt, zoals actrice Carice van Houten laatst mooi formuleerde in een radio-interview, uit liefde, uit behoud van schoonheid, van de mooie dingen in het leven, uit zorg.

Gisteren was ik bij de grote overzichtstentoonstelling van Tracey Emin in Tate Modern. Ook zij kan een activistisch realist genoemd worden, net als Joyce. Zij neemt haar persoonlijke ervaringen, haar leed als vertrekpunt voor kunst. En ja: het is mogelijk om vanuit dat leed – verkrachting, uitbuiting, armoede, abortus – prachtige, expliciete maar toch poëtische kunstwerken te maken. Niet boos, niet gefrustreerd, niet dwars. Nou ja, soms boos, heel boos, en terecht. Maar vooral liefdevol, kwetsbaar, overtuigend.

Door middel van de kracht van de verbeelding en empathie kan leed getransformeerd worden. En dat is activisme pur sang. Zacht activisme, zoals een Pakistaanse chef-kok (vrouw) het noemde, of een actieve burger volgens Carice van Houten. Niet boos, niet gefrustreerd, niet dwars. of ja, wel boos, en terecht. Maar het is de kunst om die boosheid te sublimeren tot iets anders (zoals mijn moeder altijd zegt).

En ik denk dat we vandaag kunnen constateren, terwijl we om ons heen kijken, en de werken van Joyce zien, dat Joyce er wonderwel in is geslaagd om het te sublimeren in kunst. Kunst die aanzet tot verwondering, ontzetting, ontmoeting, reflectie, een gesprek, en actie.

Want Dat Nooit Meer. En ja, dat is een illusie. Maar laat ons geloven in die illusie. In de kracht van verbeelding en compassie die ervoor kan zorgen dat mensen af en toe boven zichzelf uitstijgen. Uit liefde voor elkaar, voor het leven, voor de schoonheid, voor het goede. Er naar streven dat dit nooit meer gebeurt, of zo min mogelijk, al is het maar voor even. In ieder geval niet vandaag.

– Maite van Dijk, 12 april 2026